ساختار بیمه‌های سلامت

هدف از طراحی بیمه اجتماعی سلامت

هدف از طراحی بیمه اجتماعی سلامت، بهبود بخشیدن به سطح سلامت از طریق ایجاد دسترسی به خدمات سلامت با دستیابی به پوشش همگانی، تامین مراقبت‌های مناسب و باکیفیت است.
در حال حاضر بخش سلامت کشور به دلیل ناکارآمدی در مدیریت منابع عمدتاً در بخش تامین منابع مالی و تدارک خدمات سلامت درگیر و از دو وظیفه اصلی تولید منابع و تولیت غافل شده است.
سلامت کشور‌ها دارای چهار وظیفه معین است؛
1. تولیت (اعمال حاکمیت دولت)
2. تولید منابع ( فیزیکی و انسانی)
3. تامین منابع مالی
4.  تدارک خدمات سلامتی
در حال حاضر بخش سلامت کشور به دلیل ناکارآمدی در مدیریت منابع عمدتاً در بخش تامین منابع مالی و تدارک خدمات سلامت درگیر و از دو وظیفه اصلی تولید منابع و تولیت غافل شده است. حال آنکه می‌توان تدارک خدمات سلامت را در قالب کاهش تصدی‌گری دولت به بخش‌های غیر دولتی واگذار کرد و تامین منابع مالی را از طریق وزارت رفاه و تامین اجتماعی و مکانیسم بیمه‌های اجتماعی درمان از دوش وزارت بهداشت برداشت تا با فراغ بال به اعمال تولیت (تدوین سیاست‌ها و خط مشی‌های مناسب، تعیین شاخص‌های نظارت و کنترل کیفی و کمی خدمات درمانی) و تولید منابع از طریق اولویت‌بندی تربیت نیروهای متخصص پزشکی و منابع فیزیکی بپردازد. غافل شدن از تولید منابع انسانی موجب بروز کمبود پزشک متخصص و ایجاد انحصار در عرضه خدمات تخصصی مورد نیاز آحاد جامعه شده و در شرایط اضطرار برای بیماران، پدیده‌هایی چون زیرمیزی را موجب خواهد شد. در این بخش ناظر و مجری یکسان و سیاستگذار ذی نفع است و بدیهی است در این میان رانت های موجود برطرف نخواهد شد.
ساختار بیمه‌های درمان یا بیمه های سلامت
نظام های بیمه‌ای را در دنیا به چهار دسته تقسیم می کنند؛ بیمه های درمان مبتنی بر صندوق‌های پزشکی، بیمه درمان ملی، نظام طب ملی یا سلامت ملی و در نهایت نظام‌های ترکیبی.
ساختار بیمه درمان در کشور در قانون بیمه همگانی خدمات درمانی در قالب بیمه درمان ملی تعریف شده است. در این نظام حق بیمه‌ها به صورت سرانه تعریف شده است. در این سیستم برای هر بیمه شده در یک سال مبلغ مشخصی به عنوان سرانه تعیین می‌شود و بسته به اینکه بیمه شده کارمند دولت، خویش فرما، سایر اقشار یا روستایی باشد در حق بیمه مشارکت می‌کند که این مشارکت در خویش فرمایان به صورت کامل (۱۰۰ درصد)، در روستاییان صفر درصد و در کارکنان دولت و سایر اقشار حدود ۳۳ درصد است.

علاوه بر بیمه درمان ملی ساختار دیگری نیز وجود دارد که بیمه‌های اجتماعی نامیده می شود، این بیمه‌ها در بخش درمان به عنوان بیمه‌های اجتماعی سلامت فعالیت می‌کنند. برخلاف بیمه درمان ملی در این سیستم‌ها حق بیمه به صورت درصدی از مزد و حقوق بیمه شده و با مشارکت بیمه شده، کارفرما و دولت پرداخت می‌شود. در حال حاضر در سازمان تامین اجتماعی این حق بیمه به صورت ۳۰ درصد مزد و حقوق بیمه شده است که 7 درصد آن را بیمه شده، ۲۰ درصد کارفرما و ۳ درصد دولت پرداخت می کند. هرچند دولت سهم مشارکت خود را به سازمان تامین اجتماعی به طور کامل تاکنون )از سال ۱۳۵۲) نپرداخته است. علاوه بر سازمان تامین اجتماعی شرکت‌های بیمه خصوصی نیز در کشور فعالیت دارند که محدوده فعالیت این شرکت‌ها در بخش بیمه درمان پایه بسیار جزیی و قابل صرف نظر کردن است. شرکت‌های بیمه خصوصی بیشتر در بازار بیمه‌های درمانی مکمل فعالیت دارند.

مشکل موجود در پوشش بیمه‌ای موجود در کشور
اگر نیم نگاهی به توزیع هزینه‌ها در بخش سلامت داشته باشیم ملاحظه خواهیم کرد سهم مشارکت مالی مردم در قالب پرداخت از جیب در هزینه‌های بخش سلامت حداقل ۵۰ درصد است که تا ۷۰ درصد نیز افزایش می‌یابد. سوال اینجاست که نقش بیمه‌های درمانی در این میان چیست؟ پرداخت بیش از ۵۰ درصد هزینه‌ها به وسیله بیمار (یا بیمه شده) به این معنی است که پوشش‌های بیمه‌ای درمانی موجود در کشور پاسخگو نیست. این عدم پاسخگویی از چیست؟

علت عدم پاسخگویی در بیمه
ماده ۹۰ برنامه چهارم توسعه در خصوص کاهش پرداخت از جیب مردم تا زیر۳۰ درصد و هزینه های کمرشکن به زیر یک درصد، به صندوق‌های بیمه‌ای در خصوص مدیریت پرداخت مستقیم از جیب بیمار تکلیفی را محول کرده است، ادامه روند موجود در پرداخت از جیب بیمار نشان می‌دهد این تکلیف به خوبی اجرا نشده است. شاید بیش از هر چیزی عدم وجود استراتژی مشخص در وزارت رفاه و تامین اجتماعی، تک بعدی نگری موجود در سازمان نظام پزشکی، درمان نگر فکر کردن وزارتین بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رفاه و تامین اجتماعی به رغم ادعاهای موجود در خصوص اجرای نظام ارجاع و... و بیش از هر چیزی ناهماهنگی موجود بین وزارتخانه‌های درگیر در بخش سلامت و بیمه‌های درمانی این مشکل را ایجاد کرده است. از دیگر موضوعاتی که به این مشکل دامن می‌زند تکروی قانونی تحمیل شده از سوی سازمان نظام پزشکی به بازار بیمه‌های درمانی است که بیش از هر چیزی باید مشکل را در قانون نظام پزشکی دانست. دو و چند نرخی بودن یک جانبه بخش سلامت مشکلات مردم را در بخش سلامت تشدید کرده است. هرچند از وزارت رفاه و تامین اجتماعی به عنوان متولی بیمه‌های درمانی نیز استراتژی مشخصی مشاهده نشده است. گویا این وزارتخانه تمام هم و غم خود را در گسترش بخش حمایتی جست وجو می‌کند. نکته‌ای که به صراحت در مقاله‌های علمی و دیدگاه‌های سازمان‌های جهانی به عنوان استراتژی نامناسب برای کمک به فقرا تلقی شده است.

راهکار برون رفت از این بن بست
به‌ نظر می‌رسد توافق جمعی بر پوشش همگانی است. در تعریف پوشش همگانی آمده است؛ «دسترسی به مداخلات کلیدی سلامت، ارتقای سلامت پیشگیرانه، خدمات درمانی و بازتوانی برای همگان با هزینه منطقی و قابل قبول» صرف نظر از توانایی پرداخت آنان، که از این طریق عدالت در دسترسی را به ارمغان می‌آورد. تجارب جهانی نشان می دهد، پایداری منابع برای سلامت زمانی حاصل می‌شود که این منابع مستقیماً به مردم وصل باشد. در بسیاری از کشورها به علت تزلزل مدیریتی و ناپایداری دولت‌ها منابعی که از طریق دولت‌ها تخصیص داده می‌شود (چه به صورت منابع عمومی و چه به شکل یارانه) از استمرار برخوردار نبوده و چه بسیار برنامه‌هایی که به علت تغییر دولت‌ها به بوته فراموشی سپرده می‌شوند. به همین دلیل است که راهبرد «بیمه اجتماعی» در دستیابی به پوشش همگانی توسط مجمع جهانی سلامت به تصویب رسیده است. این بیمه‌ها بر اصولی به شرح زیر استوار است؛
▪ همبستگی اجتماعی؛
عبارت است از احساس وحدت، وابستگی به یکدیگر و انجمن بین اعضای یک جامعه و مفهوم آن ترجیح علایق مشترک یک جامعه بر علایق و انگیزه‌های فردی است. به مصداق فرموده شیخ اجل سعدی شیرازی «بنی آدم اعضای یک پیکرند، که در آفرینش ز یک گوهرند، چو عضوی به درد آورد روزگار، دگر عضو‌ها را نماند قرار» منظور از همبستگی احساس نیکوکاری و حس مشترک مسوولیت جهت تامین مراقبت‌های سلامت برای اقشار خاص اجتماعی مانند سالمندان، فقرا و اشخاص مبتلا به بیماری‌های مزمن است و از این طریق است که قانون اعداد بزرگ جاری شده و نرخ حق بیمه مبتنی بر جامعه در مقابل نرخ حق بیمه مبتنی بر تجارب فردی شکل می‌گیرد.
▪ یارانه متقاطع؛
به دنبال همبستگی اجتماعی، در یک گروه بزرگ و متحد، انتقال یارانه از دارا به ندار، سالم به بیمار، جوان به پیر، غنی به فقیر و... صورت می‌پذیرد.
▪ اجبار قانونی؛
در جهت اجرای دو اصل پیشین و به منظور جلوگیری از فرار بیمه‌ای اقشار برخوردار جامعه، کلیه تحصیل کنندگان درآمد موظف می‌شوند با پرداخت بخشی از درآمد خود به عضویت صندوق بیمه‌های اجتماعی درآیند.

هدف از طراحی بیمه اجتماعی بیمه سلامت
هدف از طراحی بیمه اجتماعی سلامت بهبود بخشیدن به سطح سلامت از طریق ایجاد دسترسی به خدمات سلامت با دستیابی به پوشش همگانی، تامین مراقبت‌های مناسب و باکیفیت است. بدیهی است اجرای این اصول بیش از هر چیز نیاز به عزم و اراده جدی وزارت رفاه و تامین اجتماعی و توفیق ظرفیت اجرایی این وزارتخانه تا سطح سازمان‌های مرتبط دارد. موضوع دیگری که لازم است در این خصوص مورد توجه قرار گیرد اصلاح قانون نظام پزشکی کشور و اجازه تعریف تعرفه‌ها به وزارت رفاه و تامین اجتماعی است. هر چند عدم دخالت وزارت رفاه در اجرای طرح هایی چون درمانگاه‌های معین و اراده جدی وزارت بهداشت در اجرای نظام ارجاع در شهرها و روستاهای کشور است؛ موضوعی که تاکنون به هر دلیلی به تاخیر افتاده است. توصیه اکید به وزارت رفاه و تامین اجتماعی نیز عدم اجرای هر نوع طرح شتابزده و بدون پشتوانه‌های کارشناسی و دیدگاه های علمی و جهانی است؛ موضوعی که در فعالیت‌های اخیر این وزارتخانه کمتر به چشم می خورد.

منبع: روزنامه اعتماد

قیام تنباکو، نخستین جنبش اصلاحی ایرانیان

مقدمه:

قیام تنباکو در ایران نخستین جنبش عمومی و گسترده ناشی از اتحاد عمومی با علما بود. در دوره زمامداری ناصرالدین شاه قاجار در ایران امتیازات زیادی به  بیگانگان داده شد که همه آنها نتیجه شومی داشته است. از جمله این امتیازات، امتیاز تنباکو بود که به سرگرد «جرالد تالبوت» تبعه بریتانیا داده شد. اعطای این امتیاز واکنش‌های داخلی و خارجی زیادی در پی داشت و اعتراض مردم، علما و تجار نهایتاً منجر به الغای آن گردید.

مفاد امتیاز تنباکو

بر اساس این امتیاز که در 8 مارس 1890 برابر با 1307 هجری قمری بین ناصرالدین شاه و تالبوت امضا گردید امتیاز انحصار خرید و فروش توتون و تنباکو در سراسر قلمرو شاهنشاهی ایران به مدت پنجاه سال به تالبوت واگذار گردید و در عوض صاحب امتیاز تعهد نمود که سالانه 15000 لیره انگلیسی به خزانه شاهنشاهی بپردازد به علاوه 25 درصد سود ویژه.

واکنش مردم، علما و تجار

امتیاز تنباکو زیان بخشترین امتیازی بود که از طرف ناصرالدین‌شاه اعطا شده بود. امتیاز تالبوت به هر شهر و شهرکی که در آنجا تنباکو کاشت و برداشت می‌شد گزند می‌رساند. با اعطای این امتیاز در واقع هزاران بازرگان و خرده فروش تنباکو به یک کمپانی بیگانه فروخته می‌شدند. این مسئله باعث شد تا اعتراضات زیادی صورت گیرد. تاجران منافع خود را در خطر می‌دیدند و روحانیون اجرای این امتیاز را به منزله استیلای بیگانگان می‌دانستند و این مورد باعث شد تا این دو طبقه قدرتمند وجه اشتراکی داشته باشند و به هم نزدیک گردند.

این همبستگی سبب شد تا فریاد اعتراض بر ضد امتیاز انحصاری تنباکو در بازار شهرهای عمده مانند تهران تبریز، اصفهان، شیراز، مشهد آغاز شد. همان شب عده زیادی در مسجد گوهر شاد گرد هم آمدند و دست به تحصن زدند وجمعیت فریاد اعتراض و مخالفت با انگلیس و امتیاز انحصاری را سر می‌دادند. دیری نگذشت که آتش خشم مردم تمام شهر را فرا گرفت و بازارها تعطیل و خیابانها پر از جمعیت شد. اقدام صاحب دیوان كشور که می‌خواست با توسل به زور قوای نظیمه، دکانها را باز کند آتش خشم آنان را تیزتر ساخت. در اصفهان یکی از تجار معتبر ترجیح داد که کلیه موجودی توتون و تنباکوی خود را بسوزاند و اینگونه از تسلیم آن به شرکت انگلیسی خودداری کند. این اقدام در ظاهر تأثیر بسزایی در مردم بر جای نهاد.

احساسات مردم تبریز در مورد این امتیاز تندتر بود. تبریز شبیه بود به ظرفی نفت آلوده که کمترین جرقه‌ای آن را به آتش می‌کشید حتی جان مظفر‌الدین میرزا، ولیعهد ایران در تبریز را خطر جدی تهدید می‌کرد. مجتهد‌های تبریز علیه کمپانی وعظ می‌کردند و در ماه محرم دسته‌های عظیم عزاداران حتی در صدد قتل عام مسیحیان در آمدند.

در شیراز نیز شایع کرده بودند که امتیاز تنباکو صدها تاجر را ورشکسته و بیکار خواهد کرد و بهای تنباکو افزایش پیدا خواهد کرد و بیگانگان به ایران خواهند تافت. شبیه چنین اعتراضهایی در پایتخت نیز در جریان بود و مجموعه این عوامل ناصرالدین‌شاه و صدر اعظمش امین السلطان را در تنگنا قرار داده بود.

تعطیلی بازار، جلوگیری از ورود کارگزاران، امتیاز انحصاری به مزارع تنباکو، پاره کردن آگهی‌های شرکت انگلیسی، سوزاندن تنباکو، نوشتن عریضه، فرستادن نمایندگان متعدد نزد شاه و تحصن در آستان حضرت عبدالعظیم از اقدامات اعتراض آمیز اصناف و بازاریان در شهرهای مختلف بود.

واکنش دولت روسیه

پس از چند روز از امضای امتیازنامه، وزیر مختار روس در ایران اعتراض رسمی کتبی خود علیه امتیاز تالبوت را تسلیم وزیر امور خارجه کرد و تقاضای الغای امتیاز نامه را نمود. از نظر روسیه امتیاز تالبوت به تاجرین روس ضرر و زیان فراوان وارد می‌ساخت. از طرفی دیگر سفارت روسیه استدلال می‌کرد که امتیاز نامه تالبوت ناقض عهد نامه ترکمنچای است زیرا بر خلاف تعهدات ایران در آن عهد نامه به یک کمپانی خارجی امتیاز انحصاری واگذار گردیده که این باعث شده است تا رعایای روسیه از تجارات آزاد در ایران محروم گردند. وزیر مختار روس در ادامه تمام رعایای روسیه را آگاه کرد که می‌توانند وجود امتیازنامه تنباکو را نادیده بگیرند و بی‌هیچ مانعی به خرید و فروش تنباکو بپردازند.

فتوای میرزای شیرازی

در سراسر پاییز و زمستان هر روز در شهرها و پایتخت آشوب و فتنه بر پا می‌شد. مجتهدهای سرشناس به شاه عرض حال دادند و گفتند از آنجا که قرآن مسلمانان را از قبول نفوذ کافران منع کرده است لذا شاه ایران باید از قبول این بدعت امتناع ورزد. به دنبال این تهدید حاج میرزا حسن شیرازی مجتهد سامره فتوایی صادر کرد تحت عنوان «الیوم استعمال توتون و تنباکو در حکم مهاربه با امام زمان است» این فتوا اثر فوق‌العاده‌ای داشت و در سراسر ایران فتوایش را با انضباطی قابل ملاحظه گردن نهادند.

الغای امتیاز

در میان موج تظاهرات و شورشهای مردم ایران فتوای میرزای شیرازی مبارزه علیه امتیاز تنباکو را تکمیل کرد. مردم در سراسر ایران دستور میرزای شیرازی مبنی بر عدم استعمال توتون و تنباکو را پذیرفتند حتی در قصر ناصرالدین‌شاه زنان حرم از آماده ساختن تنباکو برای شاه استنکاف ورزیدند.

علاوه بر فشارهای داخلی، دولت روسیه هم شدیداً به امتیاز تالبوت اعتراض می‌کرد و این در حالی بود که دولت انگلیس برای حمایت از کمپانی برنامه مشخص نداشت. مجموعه این عوامل باعث شد تا ناصرالدین‌شاه در 28 دسامبر 1891 رسماً امتیاز نامه را الغا نماید و این مطلب را رسماً به روحانیون، تجار و مردم اعلام نمود.

هفته بهداشت روان

دهم اكتبر  روز جهانی بهداشت روان نامگذاری شده است. در ایران هفته پایانی مهر ماه (24 لغایت30 مهر) به نام هفته بهداشت روان نام گذاری شده است. شعار سازمان بهداشت جهانی برای روز جهانی بهداشت روان در10 اكتبر(18مهر) سال 2009 « مراقبتهای اولیه پشتوانه ارتقاء سلامت روان است»، می باشد. بهداشت روان علمی است برای بهتر زیستن و رفاه اجتماعی كه تمام زوایای زندگی را در بر می گیرد. سازمان جهانی بهداشت بهداشت روان را قابلیت ارتباط هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح محیط فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور منطقی، عادلانه و مناسب تعریف كرده است. عناوین روزهای هفته بهداشت روان امسال به ترتیب: سلامت روان وخانواده ، سلامت روان و مراقبت های بهداشتی اولیه، سلامت روان و محیط کار ، سلامت روان و نقش عوامل اجتماعی ، سلامت روان و حوادث، سلامت روان و انگ زدایی ،  سلامت روان و مدارس  ، نامگذاری شده است كه از 24 مهر آغاز وتا 30 مهر ادامه دارد.

در حقیقت بهداشت روان را می توان یكی از قدیمی ترین موضوعات به شمار آورد. زیرا بیماری های روانی از زمان های قدیم وجود داشته بطوریكه بقراط در حدود ۴۰۰ سال قبل از میلاد عقیده داشته كه بیماران روانی را مانند بیماری جسمی باید درمان كرد . تقریبا از سال ۱۹۳۰ (۱۳۰۹ هـ . ش ) یعنی بعد از تشكیل اولین كنگره بین المللی بهداشت روان بود كه این رشته بصورت جزئی از علوم پزشكی درآمد و سازمان های روانپزشكی و مراكز پیشگیری در كشورهای مترقی یكی بعد از دیگری فعالیت خود را شروع كردند.

در كشور ایران نیز علیرغم آنكه از زمان محمد بن زكریای رازی و بعد ابوعلی سینا به بیماران روانی (دیوانگان آن زمان ) توجه داشته و برای آنها از دستورات مختلف دارویی و روش های گوناگونی همچون تلقین استفاده می كردند ولی بطور رسمی در سال ۱۳۳۶ برنامه های روانشناسی و بهداشت روان از رادیوی ایران آغاز شد و در سال ۱۳۳۸ اداره بهداشت روانی در اداره كل بهداشت وزارت بهداری وقت تشكیل گردید.

توسط جمهوری اسلامی ایران اگرچه از سال ۱۳۱۹ تدریس روانپزشكی در دانشگاه تهران آغاز شده بود با قبول استراتژی و ایجاد شبكه های بهداشتی درمانی در كشور موضوع بهداشت روان به منزله جزء نهم خدمات اولیه بهداشتی پذیرفته شد و درحال حاضر نیز از موضوعات بسیار ضروری در كشور مورد توجه قرار دارد.

روز جهانی غذا

شانزدهم اکتبر روز جهانی غذا است. . اولین بار سازمان ملل متحد در سال 1945 پیشنهاد کرد 16 اکتبر هر سال به عنوان روز جهانی غذا انتخاب شود. روز جهانی غذا توسط کشورهای عضو فائو در بیستمین کنفرانس این سازمان در نوامبر سال 1979که در واقع تأسیس فائو است، نام‌گذاری شد. از آن به بعد هر سال 150 کشور جهان بزرگداشت این روز را برای توجه دادن به سایه سیاه فقر و گرسنگی و داشتن حداقل غذایی که بتواند سلامت آنها را تضمین نماید برگزار می نمایند .

روز جهانی غذا، روز همدردی با گرسنگانی است که از ابتدایی ترین حق زندگی محروم اند و در این محرومیت، دستان بی توانشان از دامان زندگی کوتاه می شود. قدر غذا، این نعمت آغازین خلقت را بدانیم و با مصرف درست و عدم اسراف، با گرسنگان جهان همدردی کنیم. هنگام دور ریختن غذا به این بیندیشیم که این غذا می تواند گرسنه ای را برای یک روز هم که شده از گرسنگی و مرگ نجات دهد. از مصرف بی رویه غذا بپرهیزیم.

آثار و نتایج سیاسی مذهبی حکومت صفویان

صفوی، صفویه یا صفویان دودمانی ایرانی و شیعه بودند که در سال‌های ۸۸۰ تا ۱۱۰۱ هجری خورشیدی (برابر ۱۱۳۵-۹۰۷ قمری و ۱۷۲۲-۱۵۰۱ میلادی) بر ایران فرمانروایی کردند. بنیانگذار دودمان پادشاهی صفوی، شاه اسماعیل یکم است که در سال ۸۸۰ خورشیدی در تبریز تاجگذاری کرد و آخرین پادشاه صفوی، شاه سلطان حسین است که در سال ۱۱۰۱ خورشیدی از افغان‌ها شکست خورد.

دوره صفویه از مهم‌ترین دوران تاریخی ایران به شمار می‌آید، چرا که پس از نهصد سال پس از نابودی شاهنشاهی ساسانیان، یک فرمانروایی پادشاهی متمرکز ایرانی توانست بر سراسر ایران آن روزگار فرمانروایی کند. پس از اسلام، چندین پادشاهی ایرانی مانند صفاریان، سامانیان، آل بویه و سربداران ساخته شد، ولی هیچ‌کدام نتوانستند تمام ایران را زیر پوشش خود جای دهند و یکپارچگی میان مردم ایران پدید آوردند.

صفویان، آیین شیعه را دین رسمی ایران جای دادند و آن را به عنوان عامل همبستگی ملّی ایرانیان برگزیدند. شیوه فرمانروایی صفوی تمرکزگرا و نیروی مطلقه (در دست شاه) بود. پس از ساختن پادشاهی صفویه، ایران اهمیتی بیشتر پیدا کرد و از ثبات و یکپارچگی برخوردار شد و در زمینه جهانی نام‌آور شد. در این دوره روابط ایران و کشورهای اروپایی به دلیل دشمنی امپراتوری عثمانی با صفویان و نیز جریان‌های بازرگانی (به ویژه داد و ستد ابریشم از ایران) گسترش فراوانی یافت. در دوره صفوی (به ویژه نیمه نخست آن) جنگ‌های بسیاری میان ایران با امپراتوری عثمانی در غرب و با ازبکها در شرق کشور رخ داد که علت این جنگ‌ها جریان‌های زمینی و دینی بود.

ایران در دوره صفوی در زمینه مسائل نظامی، فقه شیعه، و هنر (معماری، خوشنویسی، و نقاشی) پیشرفت شایانی نمود. از سرداران جنگی نامدار این دوره می‌توان قرچقای خان، الله‌وردی خان، و امامقلی خان را نام برد که هر سه از سرداران شاه عباس یکم بودند. از فقیهان و دانشمندان نامی در این دوره میرداماد، فیض کاشانی، شیخ بهایی، ملاصدرا، و علامه مجلسی نام‌ور هستند. هنرمندان نامدار این دوره نیز رضا عباسی، علیرضا عباسی، میرعماد، و آقامیرک هستند.^[۶] ولی از دیدگاه ادبی، در دوره صفویه شاعر یا نویسنده بزرگی از ایران برنخاست و تنها در زمینه ادبیات شیعی و مرثیه‌سرایی آثاری درخور توجه پدید آمد.

صفویان همواره بزرگترین سد در برابر ترکان عثمانی بودند و اندیشه‌ی بازپس‌گیری مرزهای هخامنشیان و اشکانیان و ساسانیان را داشتند. صفویان در جنگ‌های خود با عثمانی‌ها همواره با نام ایران می‌جنگیدند. ترکان عثمانی تا پیش از بیرون رانده شدنشان به دست شاه عباس بزرگ، آذربایجان و قفقاز را به اشغال درآورده و از مردمان این سامان کشتار فراوانی کردند. صفویان فرهنگ، هنر، موسیقی، معماری ایرانی و ادبیات پارسی را گسترش می‌دادند و سرانجام شاه عباس پایتخت خود را به اصفهان جابجا کرد.

علم چندان که بیشتر خوانی                 چون عمل در تو نیست نادانی

شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی از بزرگترین سخن سرایان جهان و سرآمد اساتید زبان و ادب فارسی در قرن هفتم در شیراز بدنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش بپایان آورد و در سن بیست سالگی برای تکمیل تحصیلات به نظامیه بغدادرفت. این هجرت فرستی بود که سالها به سیاحت در سرزمینهای مختلف بپردازد و مجالست و ارتباط با مردم و آشنایی نسبت به فرهنگ ، آداب و سنن امم و ملل متمدن آن زمان توشه ای گرانبها از تجربه و دانش کسب کند.بهر رو پس از مراجعت به شیراز حاصل آموزه های خود را جهت تعلیم همنوعان با نثری زیبا و نظمی شیوا به رشته تحریر درآورد.

سعدی فرزانه ایست عارف و مردمی. او حکیمی است که بهره بردن از فرهنگ و معارف اسلامی موجب شده تا آثاری گرانبها و سراسر تربیتی از خود باقی گذارد. بطوری که گاهی شاعر است و زمانی فیلسوف . بعضی اوقات نیز مانند یک جامعه شناس ژرف نگر به توصیف رفتارهای اجتماعی و انسانی می پردازد. وی بنا به رسم زمان به«وعظ» و «خطابه» علاقمند بود. از این جهت سخنان او در آثارش منحصرابرای کودکان و پیران هر یک به فراخور حال و مقام جنبه تربیتی صرف دارد.

سعدی را باید مبرز ترین مربیان و معلمان اخلاق ایران خواند. چنانکه او می کوشد مسایل اخلاقی تربیتی را نه به عنوان موعظه کننده بلکه تلاش کرده استتا مفاهیم و محتوای زیبای اخلاقی را با تکیه بر قدرت معنوی انسانها مورد ارزیابی قرار دهد و هدفش در این راه تربیت انسانهای نمونه و جامعه ای که اگر فاضله نباشد ، لا اقل سالم و دور از نقص عمده باشد. موارد تعلیمی سعدی که در آثارش بوفور آشکار است، همه قسمتهایی رل شامل می شود که مقصود آنها «آموختن» باشد. از قبیل علم، فلسفه،اخلاق و علوم اجتماعی.

سعدی در دو کتاب «گلستان» و «بوستان»یک دوره حکمت عملی را گنجانیده که اسلوب او نه تنها در زبان فارسی بلکه در دیگر زبانها تازگی دارد. از نکات اخلاقی که در قالب پند و اندرز و در کسوتی از الفاظ دلنشین و اشعاری نغز بیان می کند. ابایی ندارد که مورد خطاب پادشاه یا اینکه درویشی هم مسلک خودش باشند. به سلطان تعلیم می دهدکه رضای رعیت و آبادانی کشور ، بهترین وسیله دفاعی و بر عکس نارضایتی مردم اخگری است کم شعله که هر دم انتظار خاشاکی دارد تا بر افروزد و ملک و ملت را یکسره در شرار خود بسوزاند.

از طرف دیگر درویشان را می ستاید ، اما نیرنگ برخی از آنان را نکوهش می کند . اسراف و پر خوری آنان هم گاهی به باد استهزاء گرفته می شود. درسهای اخلاقی وی در قالب وعظ و خطابه به همین منوال رفتار های مناسب فردی و اجتماعی ادامه می یابد. برای هر کسی شناخت خیر و صلاح را از شر و خلاف و تمیز بین این دو نیز از نظر سعدی از میزانهای اخلاقی و به تعبیری انتخاب اصول صحیح تربیتی و اخلاقی جایگاهی مهم و اساسی دارد. سعدی البته وظیفه مربی را در شناخت این دو عنصر خوب و بد و یا به عبارتی صلاح و خلاف را بسیار موثر می داند و معتقد است که معلم وظیفه دارد که نه بطور مستقیم که بصورت غیر مستقیم به طالب علم کمک نماید تا او بتدریج موازین اخلاقی را بشناسد و فرق بین خوب و بد را تشخیص دهد. شاگرد با یاری مربیان امتیازات انسانی را بعد از شناخت ، به انتخاب آن پرداخته و از این طریق به تکامل روحی نایل خواهد شد. اما از نظر سعدی معلم باید از دو امتیاز برخوردار باشد. یکی اینکه مقتدر باشد که شاگردان از او حساب ببرند . دوم گفتار او با کردارش یکسان باشد

از دیدگاه سعدی هدف تربیت همانست که انسان طوری تربیت شود که بتواند خودش را در اعمال گوناگون با جامعه وفق داده، جنبه های عقلانی خود را تقویت نماید. زیرا رشد و تعالی عاطفی و عقلی و اخلاقی و حتی تربیت دینی تنها در سایه داشتن شخصیت عقلانی شکل می گیرد. شیخ در مواعظ تربیتی خود اشاره دارد که تنها وسیله رهایی خود و دیگران عقل است و آنچه عقل را نیرو می بخشد ،علم است. علم برای عمل کردن و هر علمی که عمل در آن نباشد همچون زنبور عسل است که نیش دارد اما عسل نمی دهد . علم بدون عمل از آن جهت که بر مبنای عقل استوار نیست انسان را در یک جا نگهمیدارد و مانند «خر آسیاب» تنها دور خود می چرخد و از جای خویش فرا تر نمی رود. بنابر این علم بدون عمل فقط نخوت و غرور بوجود می آورد.

باید دانست که سعدی در مواعظ عقلانی مانند « اپیکور» شکاک است و اعتقاد دارد که وعظ را باید شنید و سپس آنرا با معیارهای عقل ارزیابی کرد. اگر عقل ، سنگینی و یا پر وزنی آنرا تشخیص داد، عمل به آن واجب است. از طرف دیگر سعدی در پذیرفتن مسایل تربیتی و فضیلت ها کورکورانه عمل نمی کند و نا دانسته نمی پذیرد. یعنی نه«فریب دشمن» را می خورد و نه« غرور مداح». و این شاید به الگوهای تربیتی سقراط نزدیک است.

اما لازمه رسیدن به موفقیت های عقلانی داشتن تخصص و مهارت و به تعبیری «تجربه» می باشد.یعنی علاوه بر داشتن عقلی تیز باید مربی دارای تجربه باشد. از نظر شیخ شیراز آموختن علم بدون عمل و تجربه کاری بی ارزش است . زیرا «دو کس رنج بیهوده بردند و سعی بی فایده کردند. یکی آنکه اندوخت و نخورد و دیگری آنکه آموخت و نکرد.

دید کلی

آیا می‌دانید که

منابع تولید انرژی هسته‌ای که بر اثر سیلابها و رودخانه از صخره شسته شده و به بستر دریا می‌رود، چقدر برق می‌تواند تولید کند؟

کشورهایی که بیشترین استفاده را از انرژی هسته‌ای را می‌برند، کدامند؟ و ... .

نحوه آزاد شدن انرژی هسته‌ای

کاربرد حرارتی انرژی هسته‌ای

سوخت راکتورهای هسته‌ای

مزیتهای انرژی هسته‌ای بر سایر انرژیها

بر خلاف آنچه که رسانه‌های گروهی در مورد خطرات مربوط به حوادث راکتورها و دفن پسماندهای پرتوزا مطرح می‌کند از نظر آماری مرگ ناشی ازخطرات تکنولوژی هسته‌ای از 1 درصد مرگهای ناشی از سوختن زغال سنگ جهت تولید برق کمتر است. در سرتاسر جهان تعداد نیروگاههای هسته‌ای فعال بیش از 419 می‌باشد که قادر به تولید بیش از 322 هزار مگاوات توان الکتریکی هستند. بالای 70 درصد این نیروگاه‌ها در کشور فرانسه و بالای 20 درصد آنها در کشور آمریکا قرار دارد