تبلیغات
دانلود رایگان تحقیق و مقاله (تحقیق ای تی) - عاشورا و قیام‌ امام‌ حسین‌ (ع) از نگاه‌ مردم‌ كُرد (اهل‌ سنت‌)
 

عاشورا و قیام‌ امام‌ حسین‌ (ع) از نگاه‌ مردم‌ كُرد (اهل‌ سنت‌)

دكتر فاروق‌ صفی‌ زاده‌

قیام‌ امام‌ حسین‌ در تاریخ‌ اسلام‌، یكی‌ از بزرگ‌ترین‌ دستاوردهای‌ دین‌ مبین‌ وجهانی‌ اسلام‌ است‌ و نشانة‌ پایداری‌ و جاودانگی‌ِ حقیقت‌. امام‌حسین‌، امام‌ عاشقان‌، آن‌رمزآموز قرآن‌، با خون‌ خود، تفسیرگر توحید و بیدارگرِ بندگان‌ِ غافل‌ خدا بود. كسی‌ كه‌ بامبارزه‌ و قیام‌اش‌، در راه‌ حق‌ و حقیقت‌، اسوة‌ حق‌ جویان‌ عالم‌ گشت‌ و انسان‌ها را درس‌آزادگی‌ آموزانید و شهادت‌اش‌، الحق‌ كه‌ جانی‌ تازه‌ به‌ اسلام‌ بخشید؛ به‌ گونه‌ای‌ كه‌ امروزه‌،نام‌ وی‌ روشنی‌ بخش‌ جان‌ رهروان‌ دین‌ و آزادگان‌ است‌ و سبب‌ تازگی‌ ایمان‌شان‌:

  • «تار ما از زخمه‌اش‌ لرزان‌ هنوز

  • تازه‌ از تكبیر او ایمان‌ هنوز»

قیام‌ امام‌ حسین‌، علیه‌ منفورترین‌ چهرة‌ اهریمنی‌ آن‌ روزگار، یعنی‌ یزید بن‌معاویه‌ بوده‌. كسی‌ كه‌ تاریخ‌ نگاران‌ و نویسندگان‌ و شاعران‌، در مذمت‌ او هزاران‌ صفحه‌نوشته‌اند.

ابن‌ طباطبا (طقطقی‌) در تاریخ‌ فخری‌ خود، دربارة‌ خلافت‌ سه‌ سال‌ و شش‌ ماهة‌یزید می‌نویسد: «سال‌ اول‌ حسین‌ را كشت‌، سال‌ دوم‌ مدینه‌ را چپاول‌ كرد و سال‌ سوم‌ كعبه‌را مورد تاخت‌ و تاز قرار داد. مردم‌ مدینه‌ در خلع‌ یزید قیام‌ كردند و فاجعة‌ كربلا، به‌ سبب‌دعوت‌ به‌ خلافت‌ عبداله‌ بن‌ زبیر و تلاش‌ یزید و سردارانش‌ برای‌ سركوب‌ وی‌ صورت‌گرفت‌.

گویند مادر یزید مسیحی‌ بوده‌ و به‌ همین‌ دلیل‌ خود یزید به‌ مسیحیت‌ گرایش‌داشته‌ است‌. اشعار یزید كاملاً بی‌اعتقادی‌ او را به‌ اسلام‌ و وحی‌ ثابت‌ می‌كند:

«لَعِبَت‌ هاشِم‌ُ بِالْمَلِك‌ِ فَلاخَبَرٌ جاءَ وَ لا وحی‌ٌ نزل‌َ»!

بنی‌هاشم‌ با سلطنت‌ بازی‌ كردند. نه‌ نبوتی‌ آمد و نه‌ وحیی‌ نازل‌ شد!

می‌نویسند: وقتی‌ اسرای‌ اهل‌بیت‌ به‌ شام‌ و محلة‌ جیرون‌ رسیدند، یزید گفت‌: من‌انتقام‌ خود را از پیامبر اسلام‌ گرفتم‌.

یزید سه‌ خیانت‌ و جنایت‌ بزرگ‌ در دوران‌ حكومتش‌ انجام‌ داد كه‌ در تاریخ‌ اسلام‌بی‌سابقه‌ بود:

1ـ شهادت‌ امام‌ حسین‌ (ع) در كربلا و اسارت‌ دل‌خراش‌ اهل‌بیت‌ پیامبر (ص) به‌شام‌ و... .

2ـ او طی‌ حادثة‌ خون‌ بار حرّه‌، سه‌ روز جان‌ و مال‌ و ناموس‌ مردم‌ مسلمان‌ مدینه‌ وصحابة‌ پیامبر (ص) را برای‌ سربازان‌ خود (پس‌ از كشتار و قتل‌ عام‌)، حتی‌ در مسجد النبی‌،مباح‌ كرد. این‌ خیانت‌ به‌ فرماندهی‌ مسلم‌ بن‌ عقبه‌ انجام‌ گرفت‌. وی‌ سپس‌ از مردم‌ مدینه‌به‌ عنوان‌ عبد و برده‌، برای‌ یزید بیعت‌ گرفت‌. در این‌ حادثه‌، علاوه‌ بر كشتار بسیاری‌ ازمهاجران‌ و انصار و صحابه‌، تجاوز ناموسی‌ به‌ حدی‌ بود كه‌ می‌گویند: هزار كودك‌ نامشروع‌از دختران‌ و دوشیزگان‌ مهاجر و انصار مدینه‌ متولد شدند.

جالب‌ این‌ جاست‌ یزید دارای‌ پانزده‌ پسر و چهار دختر بوده‌، اما نسلی‌ از او نمانده‌است‌، ولی‌ از امام‌ زین‌ العابدین‌ (ع) كه‌ تنها بازماندة‌ امام‌حسین‌ (ع) بود، هزاران‌ ذریّة‌پیامبر (ص) به‌ یادگار مانده‌ است‌.

ابن‌ جوزی‌ حنبلی‌، یكی‌ از علمای‌ اهل‌ سنت‌ و صاحب‌ كتاب‌: «الرّدُ عَلی‌ المتَعَصَّب‌ِالعنید» است‌. وقتی‌ از او دربارة‌ لعن‌ یزید سؤال‌ شد، در پاسخ‌ می‌گوید: «اجازه‌ احمد حنبل‌]لعنه‌...[ احمد حنبل‌ لعنش‌ را جایز می‌داند.

3 ـ سومین‌ جنایت‌ یزید: حصین‌ بن‌ نمیر، برای‌ سركوبی‌ عبداله‌ بن‌ زبیر، مكه‌ رامحاصره‌ كرد و منجنیق‌ را بر كوه‌ ابوقیس‌ نصب‌ كرد و كعبه‌ را به‌ آتش‌ كشید، ولی‌ مرگ‌ اوفرارسید و یزید هلاك‌ شد.

احادیث‌ و روایات‌ در منابع‌ اهل‌ سنت‌

الف‌ ـ شباهت‌ حسین‌ بن‌ علی‌ (ع) به‌ پیامبر اكرم‌ (ص) :

بنابه‌ نوشته‌های‌ مختلف‌، یكی‌ از ویژگی‌ها و صفات‌ بارز امام‌ حسین‌ (ع) شباهت‌ایشان‌ به‌ پیامبر بوده‌، به‌ طوری‌ كه‌ صحابة‌ پیامبر (ص) و تابعین‌ آن‌ها، ایشان‌ را ازشبیه‌ترین‌ افراد به‌ رسول‌ خدا می‌دانسته‌اند:

الف‌ ـ 1 ـ انس‌ 2 نقل‌ كرده‌: نزد ابن‌ زیاد بودم‌. پس‌ سرِ حسین‌ را آورد، در حالی‌ كه‌چوبی‌ را در بینی‌ او می‌كرد، می‌گفت‌: به‌ زیبایی‌ این‌ كسی‌ را ندیده‌ام‌. من‌ گفتم‌: او ازشبیه‌ترین‌ افراد به‌ رسول‌ خدا بود.

الف‌ ـ 2 ـ از امام‌ علی‌ (ع) نقل‌ شده‌ كه‌ فرمود: حسن‌، شبیه‌ترین‌ افراد به‌ رسول‌خدا (ص) از سینه‌ تا به‌ سر و حسین‌، شبیه‌ترین‌ افراد به‌ رسول‌ خدا، از سینه‌ به‌ پایین‌ است‌.

ب‌ ـ گل‌های‌ پیامبر:

پیامبر مكرم‌ اسلام‌ (ص) ، دو سبط‌ محبوب‌ خویش‌ را گل‌های‌ دنیایی‌ خودمی‌خوانده‌ و این‌، نه‌ تنها به‌ دلیل‌ جمال‌ دو حضرت‌ بود، بلكه‌ به‌ خاطر بلندی‌ِ شأن‌، رفعت‌،و علوّ درجة‌ ایمان‌ و اخلاق‌ ایشان‌ بود.

در طی‌ سؤال‌ و جوابی‌ كه‌ مشروح‌ آن‌ در مأخذ این‌ حدیث‌ آمده‌، از عبداله‌ بن‌عمر 2 نقل‌ شده‌ كه‌: پیامبر خدا فرمود: آن‌ها (حسن‌ و حسین‌ 8 ) دو شاخة‌ گل‌ِ من‌ دردنیا هستند. به‌ نقل‌ دیگری‌، عبداله‌ بن‌ عمر 2 گفت‌: من‌ از پیامبر (ص) شنیدم‌ كه‌می‌فرمود: همانا حسن‌ و حسین‌ دو گل‌ من‌ در دنیا هستند.

ج‌ ـ محبوبان‌ خدا و پیامبر:

براء 2 روایت‌ كرده‌ كه‌: رسول‌ خدا (ص) حسن‌ و حسین‌ 8 را دید. پس‌ فرمود:بارخدایا من‌ این‌ دو را دوست‌ دارم‌. تو نیز آن‌ها را دوست‌ بدار.

علاقة‌ بیش‌ از حد حضرت‌ رسول‌ مكرم‌ اسلام‌ (ص) ، با توجه‌ به‌ شخصیت‌ عظیم‌ واستثنایی‌ ایشان‌، نمی‌تواند صرفاً به‌ سبب‌ علایق‌ خانوادگی‌ و به‌ عبارتی‌ دیگر علت‌ نسبی‌باشد، بلكه‌ رضا و محبت‌ از جانب‌ ایشان‌، در جهت‌ رضا و محبت‌ الهی‌ بوده‌ و اظهار لطف‌ وعلاقة‌ آن‌ حضرت‌ به‌ ایشان‌، آن‌ هم‌ در این‌ حد، نشانگر لطف‌ و محبت‌ و تأیید آن‌ بزرگوارتوسط‌ ذات‌ باری‌ تعالی‌ می‌باشد. بنابراین‌ و به‌ تبعیت‌ از حضرت‌ رسول‌ مكرم‌ (ص) ، علاقه‌ ومحبت‌ و عشق‌ ورزی‌ به‌ امام‌ حسین‌ (ع) ، همان‌ بزرگواری‌ كه‌ به‌ قول‌ علامه‌ اقبال‌، سطرعنوان‌ نجات‌ مسلمانان‌ را نوشته‌ و راه‌ مبارزه‌ در راه‌ دین‌ را به‌ ما آموخته‌ جزء ضروریات‌برای‌ مسلمانان‌ و عشاق‌ حضرت‌ نبوی‌ (ص) است‌، چرا كه‌ مؤمن‌ باید حب‌ و بغض‌هایش‌هم‌ در جهت‌ الهی‌ باشد و بس‌.

ه ـ سروران‌ جوانان‌ بهشت‌:

در قرآن‌ كریم‌، بارها تصریح‌ شده‌ است‌ كه‌ بهشت‌ جایگاه‌ ابدی‌ مؤمنان‌ است‌ وپیامبر خدا بنا به‌ امر خدا، مؤمنان‌، صابران‌، مجاهدان‌ و شهیدان‌ را به‌ آن‌ بشارت‌ می‌داد ونیز بهشت‌ را طبقاتی‌ است‌ و درجاتی‌ و آقایی‌ و سروری‌ یافتن‌ در آن‌ جا، خاص‌ بندگان‌خاص‌ الهی‌؛ یعنی‌ ارزشمندترین‌ مؤمنان‌ است‌. این‌ به‌ حق‌ فضل‌ بزرگی‌ است‌ از جانب‌خدا و در نتیجه‌ كسی‌ را كه‌ در دنیا بشارت‌ سروری‌ در بهشت‌ را داده‌ باشند، بزرگی‌ و عظمت‌و علوّ مقام‌ و درجه‌ و رفعت‌ ایمان‌ و جایگاهش‌ را می‌رساند و دال‌ بر تأیید كامل‌ اعمال‌ وی‌از جانب‌ خداوند تبارك‌ و تعالی‌ است‌.

در جاهای‌ مختلف‌، رسول‌ خدا (ص) ، این‌ بشارت‌ را در حق‌ امام‌ حسین‌ (ع) اعلام‌فرموده‌ است‌:

ه ـ 1 ـ ابی‌ سعید 2 از رسول‌ خدا نقل‌ كرده‌ كه‌ فرمود: حسن‌ و حسین‌، سرورجوانان‌ بهشت‌اند.

ه ـ 2 ـ از حذیفه‌ 2 ، طی‌ روایتی‌ مفصل‌ به‌ نقل‌ از ترمذی‌ آمده‌ كه‌: پیامبر خداپس‌ از ادای‌ نماز عشاء و اعلام‌ خبر بخشش‌ او (حذیفه‌ و مادرش‌) توسط‌ خداوند باری‌تعالی‌ فرمود: همانا این‌ فرشته‌ای‌ كه‌ تا به‌ حال‌ و قبل‌ از امشب‌، بر زمین‌ فرود نیامده‌ بود، ازطرف‌ پروردگارش‌ اجازه‌ یافت‌ كه‌ سلام‌ خود را به‌ من‌ ابلاغ‌ كند و مرا بشارت‌ دهد كه‌ به‌راستی‌ فاطمه‌، سرور زنان‌ اهل‌ بهشت‌ بوده‌ و حسن‌ و حسین‌ نیز، سرور جوانان‌ اهل‌بهشت‌اند.

و ـ حب‌ّ حسین‌، حب‌ خدا:

حسین‌ بن‌ علی‌ (ع) ، مورد محبت‌ شدید الهی‌ بوده‌ و این‌ محبت‌ به‌ حدی‌ است‌ كه‌خداوند دوست‌ دار حسین‌ را نیز دوست‌ دارد.

یعلی‌ بن‌ مُرّة‌، از پیامبر مكرم‌ (ص) نقل‌ كرده‌ كه‌ فرمود: حسین‌ از من‌ است‌ و من‌ ازحسینم‌. خداوند كسی‌ كه‌ حسین‌ را دوست‌ داشته‌ باشد، دوست‌ دارد. حسین‌ سبطی‌ از سبط‌هاست‌.

بنا به‌ گفتة‌ مؤلف‌ كتاب‌ التاج‌، سبط‌ به‌ دو معنی‌: نوه‌ (ولدالوالد) و جماعت‌ بوده‌ و مراددر این‌ جا این‌ است‌ كه‌ امام‌ حسین‌ (ع) ، در اخلاق‌ و اعمال‌ صالحش‌، در دنیا به‌ مانندامتی‌صالح‌ بوده‌، همان‌ گونه‌ كه‌ خداوند حضرت‌ ابراهیم‌ (ع) را در قرآن‌ كریم‌، امتی‌خوانده‌است‌.

به‌ همین‌ دلیل‌ بوده‌ كه‌ علامه‌ اقبال‌ لاهوری‌، مَثَل‌ او را در میان‌ امت‌، به‌ مانند مثل‌و جایگاه‌ سورة‌ اخلاص‌ در قرآن‌ كریم‌ می‌دانسته‌، آن‌ جا كه‌ گفته‌:

  • «در میان‌ امت‌ آن‌ كیوان‌ جناب

  • ‌همچوحرف‌ قل‌ هو الله در كتاب‌»

درست‌ پس‌ از پنجاه‌ سال‌ از وفات‌ نبی‌ مكرم‌ اسلام‌ (ص) كسانی‌ كه‌ خلافت‌ را به‌ملوكیت‌ بدل‌ كرده‌ بودند و آزادی‌ و آزادگی‌ را زهر اندر كام‌ ریخته‌ بودند، محبوب‌ او راپرپركردند و این‌ گونه‌ بود كه‌ سمبل‌ آزادگی‌، معنی‌ ذبح‌ عظیم‌ گشت‌ و تفصیل‌اجمال‌حضرت‌ ابراهیم‌ و حضرت‌ اسماعیل‌ 8 و در این‌ راه‌، تیغ‌اش‌ فقط‌ بهر عزت‌دین‌بود و مقصدش‌ حفظ‌ آیین‌. در این‌ راه‌ بهر رضای‌ حق‌ شهید گشت‌. به‌ قول‌اقبال‌:

  • «ای‌ صبا ای‌ پیك‌ دورافتادگان

  • ‌اشك‌ ما بر خاك‌ پاك‌ او رسان‌»

در كتاب‌ الاوسط‌ طبرانی‌ و مجمع‌ الزوائد هیثمی‌، حدیثی‌ بدین‌ مضمون‌ درج‌ شده‌است‌: «ام‌ سلمه‌ 2 گفته‌است‌: روزی‌ رسول‌ خدا (ص) در منزل‌ من‌ بود. فرمود: كسی‌ را نزدمن‌ نفرست‌. حسین‌ (ع) بر حضرت‌ وارد شد. صدای‌ پیامبر را شنیدم‌ كه‌ می‌گریست‌.متوجه‌ حضرت‌ شدم‌. حسین‌ (ع) را در دامان‌ رسول‌ خدا یافتم‌ كه‌ پیامبر به‌ صورت‌ او دست‌می‌كشید و گریه‌ می‌كرد. به‌ خدا سوگند خوردم‌ كه‌ من‌ متوجه‌ آمدن‌ حسین‌ نشدم‌. پیامبرفرمود: پیك‌ وحی‌ الهی‌؛ جبرئیل‌ (ع) با ما در خانه‌ بود. از من‌ سؤال‌ كرد: آیا حسین‌ رادوست‌ داری‌؟ گفتم‌: بلی‌. در دنیا او را دوست‌ دارم‌. جبرئیل‌ گفت‌: امت‌ تو او را در زمینی‌ كه‌كربلا نام‌ دارد، خواهند كشت‌. آنگاه‌ جبرئیل‌، قسمتی‌ از خاك‌ كربلا را به‌ پیامبر داد و پیامبرنیز آن‌ را به‌ من‌ نشان‌ دادند. و بعدها، وقتی‌ كه‌ اطراف‌ حسین‌ (ع) را قبل‌ از شهادت‌محاصره‌ كردند، پرسید: نام‌ این‌ سرزمین‌ چیست‌؟ پاسخ‌ دادند: كربلا. فرمود: خدا ورسول‌اش‌ راست‌ گفتند: كرب‌ است‌ و بلاء.

ابن‌ سعد و طبرانی‌، از اُم‌ المؤمنین‌ عایشه‌ 2 روایت‌ كرده‌اند كه‌ پیغمبر فرمود:جبرئیل‌ به‌ من‌ خبر داد كه‌ فرزندم‌ حسین‌، بعد از من‌ به‌ شهادت‌ می‌رسد، در زمین‌ طف‌ واین‌ خاك‌ را برایم‌ آورد و خبر داد كه‌ در آن‌ مضجع‌ او است‌. احمد بن‌ حنبل‌ در كتاب‌ المسندخود این‌ حدیث‌ و حدیث‌ قبلی‌ و چند حدیث‌ دیگر را دربارة‌ پیش‌ بینی‌ رسول‌ خدا ازشهادت‌ امام‌ حسین‌ (ع) درج‌ كرده‌ است‌.

جمال‌ الدین‌ زرندی‌ از قول‌ ابوالعلاء هلال‌ بن‌ خباب‌ عبدی‌ بصری‌ (م‌:44 ق‌)روایت‌هایی‌ در همین‌ زمینه‌ نقل‌ كرده‌ است‌.

یاقوت‌ حموی‌ نیز در معجم‌ البلدان‌، روایاتی‌ در همین‌ باب‌ آورده‌ است‌. طبری‌ نیزروایات‌ تكان‌ دهنده‌ای‌ در همین‌ زمینه‌ در كتاب‌ خود درج‌ كرده‌ است‌.

در كتاب‌ «الكامل‌ فی‌ التاریخ‌»، اثر عزالدین‌ ابوالحسن‌ علی‌، مشهور به‌ ابن‌ اثیر نیز،اشعاری‌ از سلیمان‌ بن‌ قته‌، در رثای‌ امام‌ حسین‌ (ع) آمده‌ است‌.

جلال‌ الدین‌ عبدالرحمن‌ بن‌ ابوبكر بن‌ محمد بن‌ سابق‌ الدین‌ خضیری‌ سیوطی‌(849ـ911 ق‌) كه‌ از بزرگ‌ترین‌ علما و فقهای‌ اهل‌ سنت‌ است‌، با سلسله‌ اسناد خود، ازعبداله‌ بن‌ عمر چنین‌ روایت‌ كرده‌ كه‌: «لا بارك‌ الله‌ فی‌ یزید الطعان‌ اللعان‌ اما انه‌ بغی‌ الی‌حبیبی‌ و معیلی‌ حسین‌، اتیت‌ بتربته‌ و رأیت‌ قاتله‌، اما انه‌ لا یقتل‌ بین‌ ظهرانی‌ قوم‌ فلاینصروه‌ الا عممهم‌ الله‌ بعقاب‌.»

خجسته‌ مباد یزید بد زبان‌ ملعون‌! زیرا كه‌ خبر مرگ‌ محبوب‌ و معشوق‌ من‌ حسین‌را داد. به‌ آن‌ جا رفتم‌ و قاتل‌ اش‌ را دیدم‌. زود باشد كه‌ مردمی‌ كه‌ او را كشته‌ یا آن‌ها كه‌ او رایاری‌ نكردند، مشمول‌ عذاب‌ خداوند گردند.

ابن‌ حجر هیثمی‌ (م‌: 974 ق‌) در «صواعق‌ المحرقه‌»، روایات‌ چندی‌ را دربارة‌شهادت‌ امام‌ حسین‌ آورده‌ است‌. وی‌ به‌ سلسلة‌ اسناد خود، از ام‌سلمه‌ روایت‌ كرده‌: قالت‌ ام‌ّسلمه‌ فلما كانت‌ لیله‌ قتل‌ الحسین‌ سمعت‌ قائلا یقول‌:

  • ایها القاتلون‌ ظلما حسیناابشروا بالعذاب‌ و التذلیل‌

  • قد لعنتهم‌ علی‌ لسان‌ ابن‌ داوودو موسی‌ و حامل‌ الانجیل‌»

در شب‌ شهادت‌ حسین‌ شنیدم‌ گوینده‌ای‌ می‌گفت‌: ای‌ قاتلان‌ ستم‌كار حسین‌،بشارت‌ باد بر شما عذاب‌ و ذلت‌ جاوید. لعنت‌ پیامبران‌ ابن‌ داوود، موسی‌ و عیسی‌ برشماباد.

موفق‌ بن‌ احمد خوارزمی‌، در كتاب‌ مقتل‌ الحسین‌، با سلسلة‌ اسناد خود، قصیده‌ای‌را از محمد بن‌ ادریس‌ امام‌ شافعی‌ 2 نقل‌ كرده‌ است‌:

  • «تأوب‌ همی‌ و الفؤاد كتیب‌وارق‌ نومی‌ فالسحار غریب‌ فمن‌ مبلغ‌ عنی‌ الحسین‌ رسالة‌و ان‌ كرهتها انفس‌ و قلوب‌ فلسیف‌ اعوال‌ و للرمع‌ رنة‌ و للخیل‌ من‌ بعد الصهیل‌ نجیب‌ و غارت‌ نجوم‌ و اقشعرت‌ كواكب‌و هتك‌ استار و شق‌ جیوب‌ لئن‌ كان‌ ذنبی‌ حب‌ آل‌ محمدفذالك‌ ذنب‌ لست‌ عنه‌ اتوب‌

  • و مما نفی‌ نومی‌ و شیب‌ لمتی‌تصاریف‌ ایام‌ لمن‌ خطوب‌ قتیلا بلا جرم‌ كأن‌ قمیصة‌ صبح‌ بماء الارجوان‌ خضیب‌ تزلزلت‌ الدنیا لا´ل‌ محمدو ركاذت‌ لهم‌ صم‌ الجبال‌ تذوب‌ یصلی‌ علی‌ المهدی‌ من‌ آل‌ هاشم‌و یغزی‌ نبوه‌ ان‌ ذالعجیب‌ هم‌ شفعائی‌ یوم‌ حشری‌ و موقتی‌اذا كثرتنی‌ یوم‌ ذاك‌ ذنوب‌»

بازگشت‌ غم‌ من‌، باعث‌ شد قلب‌ها را حزن‌ و اندوه‌ فرابگیرد و خواب‌ را از چشم‌ من‌برباد. پس‌ خواب‌ دیگر چقدر دور است‌ و از چیزهایی‌ كه‌ خواب‌ را از من‌ برده‌ و مرا پیر كرده‌،دگرگونی‌ روزگار است‌ كه‌ برای‌ آن‌ها بسیار ناگوار بود. پس‌ چه‌ كسی‌ پیام‌ مرا به‌ حسین‌می‌رساند، اگرچه‌ از این‌ پیام‌، همة‌ نفس‌ها و دل‌ها كراهت‌ دارند. شهید بی‌ گناهی‌ كه‌ گویاپیراهن‌ او، به‌ آب‌ سرخ‌ فام‌ رنگ‌ شده‌ باشد. پس‌ برای‌ شمشیر است‌ شیون‌ و زاری‌ و برای‌نیزه‌ است‌ صدای‌ محزون‌ و برای‌ اسبان‌ است‌ پس‌ از شیهه‌ و تاخت‌ و تاز گریه‌های‌ بلند.دنیا برای‌ آل‌ محمد خواهد لرزید، چنان‌ كه‌ نزدیك‌ باشد كوه‌ها به‌ خاطر غم‌ آن‌ها آب‌ شود.ستارگان‌ بر هم‌ ریختند و منهدم‌ شدند و لباس‌ها پاره‌ و گریبان‌ها چاك‌ شد. درود برمهدی‌ از خاندان‌ هاشم‌ كه‌ می‌پروراند فرزندان‌ خود را به‌ دوستی‌، اگر دوستی‌ آل‌ محمدگناه‌ باشد، پس‌ این‌ گناهی‌ است‌ كه‌ من‌ هرگز از آن‌ توبه‌ نخواهم‌ كرد. آن‌ها شفیعان‌ من‌ درروز رستاخیز هستند و در روزی‌ كه‌ گناهان‌ من‌ زیادند، كمك‌ كنندة‌ من‌.

شافعی‌ 2 در مرثیة‌ حضرت‌ امام‌ حسین‌ (ع) قصیدة‌ دیگری‌ دارد كه‌ تنها بیتی‌ ازآن‌ باقی‌ مانده‌ است‌:

  • «ابكی‌ الحسین‌ و أرثی‌ حججاها

  • من‌ اهل‌ بیت‌ رسول‌ الله‌ مصباحا»

نصیرالدین‌ ابوالرشید قزوینی‌ رازی‌، در كتاب‌ النقض‌ خود، تألیف‌ شده‌ در حدودسال‌های‌ 556 تا 560 ه.ق‌، شمه‌ای‌ از عزاداری‌ بزرگان‌ اهل‌ سنت‌ بر حسین‌ بن‌ علی‌ (ع) را تا روزگار خود نقل‌ كرده‌ است‌.

عاشورا و قیام‌ امام‌ حسین‌ در فرهنگ‌ كُردی‌

كُردهای‌ پیرو حضرت‌ امام‌ شافعی‌، ارادت‌ بسیار خاصی‌ به‌ خاندان‌ پیامبرمكرم‌ (ص) و اهل‌ بیت‌ : دارند. شعرای‌ نامی‌ كُرد اشعار زیادی‌ در نعت‌ اهل‌ بیت‌ رسول‌الله‌ دارند. در ضرب‌ المثل‌ها و ترانه‌های‌ كُردی‌ نیز مقام‌ اهل‌ بیت‌ به‌ خصوص‌ عاشورا وامام‌ حسین‌ نمود خاصی‌ دارد. در این‌ ضرب‌ المثل‌ها و ترانه‌ها، به‌ قیام‌ امام‌ حسین‌ وشخصیت‌ بسیار والای‌ امام‌ حسین‌ اشاراتی‌ رفته‌ است‌. در این‌ ضرب‌المثل‌ها و ترانه‌ها به‌جنایت‌ یزید و شمر نیز اشاره‌ شده‌ است‌.

در میان‌ كُردان‌، انواع‌ و اقسام‌ ترانه‌ها كاربرد خاصی‌ دارند. از جمله‌ ترانة‌ تعزیه‌ یاشیون‌ كه‌ در آن‌ صریحاً به‌ قیام‌ امام‌ حسین‌ پرداخته‌ شده‌ است‌.

تأثیر قیام‌ امام‌ حسین‌ (ع) در ترانه‌ها و فرهنگ‌ مردم‌ كُرد به‌ خوبی‌ مشهود است‌ كه‌نمودار عشق‌ و علاقة‌ قلبی‌ مردم‌ مسلمان‌ كُرد به‌ خاندان‌ نبوت‌ و رسالت‌ : است‌.

با شروع‌ ماه‌ محرم‌، هرگونه‌ مجالس‌ عروسی‌ و جشن‌ و شادی‌ تا آخر ماه‌ صفر، درمنطقة‌ كردستان‌ تعطیل‌ است‌ تا ماه‌ ربیع‌ الاول‌ یا ماه‌ مولود كه‌ جشن‌ میلاد پیامبر مكرم‌اسلام‌ (ص) فرا رسد و جشن‌ها برپا شود.

مردم‌ كردستان‌ بر این‌ عقیده‌اند كه‌ فرعون‌ و همدستان‌اش‌، در روز عاشورا به‌ امر وفرمان‌ الهی‌، در رود نیل‌ غرق‌ شدند. به‌ همین‌ خاطر، برای‌ نابودی‌ ستم‌ كاران‌، بیشتر درروز عاشورا و دهة‌ اول‌ ماه‌ محرم‌ دعا می‌كنند. از دیگر رسوم‌ متداول‌ در منطقة‌ كردستان‌این‌ است‌ كه‌ زنان‌ كُرد از اول‌ محرم‌ تا پایان‌ این‌ ماه‌، سرمه‌ای‌ به‌ چشم‌ نمی‌زنند. در شهرسنندج‌، مردم‌ در شب‌ عاشورا به‌ مقبرة‌ امام‌ زادة‌ پیر عمر، از نوادگان‌ حضرت‌ امام‌ زین‌العابدین‌ (ع) می‌روند و با روشن‌ كردن‌ شمع‌، تا پاسی‌ از شب‌، در آن‌ مكان‌ مقدس‌، به‌ ذكردعا و مناجات‌ مشغول‌ می‌شوند.

نذر و نوشتن‌ شكایات‌ و عرض‌ حال‌ برای‌ حضرت‌ ابوالفضل‌ العباس‌ از دیگر مراسم‌مردم‌ كُرد در ماه‌ محرم‌ است‌. برخی‌ از شاعران‌ نامی‌ كُردی‌ كه‌ در رثای‌ امام‌ حسین‌ شعرسروده‌اند عبارتند از:

1ـ قانع‌ مریوانی‌

، 2ـ نالی‌ شهرزوری‌

، 3ـ مولوی‌ تایجوزی‌

ـ شعر معروف‌ زیر ازاین‌ شاعر و عارف‌ بزرگ‌ كُرد است‌:

  • «وزان‌ سوی‌ وطن‌ هجرت‌ نمودم

  • ‌خلافت‌ از علی‌ دانسته‌ بودم‌

  • به‌ تأثیر محمد میراكمل

  • ‌خلافت‌ چون‌ به‌ عثمان‌ شد محول‌

  • دل‌ خویشان‌ ما را پر زخون‌ كرد

  • به‌ خویشاوند خود نعمت‌ فزون‌ كرد»

مولوی‌ كُرد در مورد شهادت‌ امام‌ حسین‌ (ع) و نیز قیام‌ عاشورا، دیدگاه‌ خاصی‌ ارایه‌می‌دهد كه‌ مبتنی‌ بر آیات‌ قرآن‌ است‌. مولوی‌ معتقد است‌ خداوند سبحان‌ به‌ این‌ دلیل‌نگذاشت‌ ابراهیم‌، فرزندش‌ اسماعیل‌ را قربانی‌ كند، تا او باقی‌ بماند و از سلالة‌ پاك‌ اش‌،پیامبر عظیم‌ الشأن‌ اسلام‌ حضرت‌ محمد (ص) ظهور كند و از سلالة‌ پیامبر نیزامام‌حسین‌ (ع) به‌ وجود آید؛ تا قربانی‌ شدن‌ واقعی‌ كه‌ همان‌ فوز عظیم‌ شهادت‌ است‌،نصیب‌ حضرت‌ امام‌ حسین‌ (ع) گردد. مولوی‌ بر این‌ عقیده‌ است‌ كه‌ آیة‌ شریفة‌ و ( فدیناه‌بذبح‌ عظیم‌ ) در شأن‌ امام‌ حسین‌ است‌.

شیخ‌ عبدالقادر هموند، سید احمد نقیب‌، محوی‌، وفایی‌ و...

سادات‌ شافعی‌ مذهب‌ حسنی‌ و حسینی‌ كردستان‌

گذشته‌ از امام‌ زادگان‌ مدفون‌ در كردستان‌ و مناطق‌ كردنشین‌ خاورمیانه‌، كه‌ غالباً ازاولاد بلافصل‌ امام‌ موسی‌ كاظم‌ (ع) محسوب‌ می‌گردند، سلاله‌ای‌ از آنان‌ نیز در مناطق‌مختلف‌ كردستان‌ نسل‌ اندر نسل‌ باقی‌ مانده‌اند كه‌ اینان‌ همان‌ اعلی‌ جد سادات‌ حسنی‌ وحسینی‌ در كردستان‌ به‌ شمار می‌آیند و مدفن‌ آنان‌ همواره‌ مورد احترام‌ عموم‌ مؤمنان‌ ومحبان‌ اهل‌ بیت‌ این‌ دیار بوده‌ است‌.

مشهورترین‌ خاندان‌های‌ كرد منشعب‌ از نسل‌ امام‌ حسن‌ مجتبی‌ (ع) عبارتند از:

سادات‌ نهری‌ / كاكو زكریا / مردوخی‌ / .

خاندان‌های‌ سادات‌ حسینی‌ شافعی‌ مذهب‌ در كردستان‌

سادات‌ خانقاه‌ ساكن‌ در اورامان‌، از نسل‌ امام‌ زاده‌ علی‌ عریضی‌ پسر امام‌جعفرصادق‌ (ع) .

سادات‌ كلجی‌/ سادات‌ تكیة‌ قره‌داغ‌/ سادات‌ برزنجه‌ / شاهویی‌ / چاولكان‌ / كول‌ /دوزه‌ خدره‌ / صفاخانه‌ / پارسانیان‌ / مریوان‌ / كلاترزان‌ / تاوه‌ جوز / چوو / باوجانی‌ /چناره‌/ باینجو / هَمروله‌ / سیاسَران‌ / بَلخه‌ / پیرخضران‌ / كالوران‌ / قاراوارشیوه‌لی‌ /شالی‌ شَل‌ / جَباری‌ / كلاتی‌ و.

  • نابع‌:

1.Lapldvs.Iran,Atli''story of Islamic societies , cambridge , cambridge vniversity press , 1991 .

2. lewis . Bernard , The political language of Islam , chicago ,unirersity of chicago press , 1991

3. Pahon .W.M : Ah .B. Hanbal and the mihna heidelbeng . 1894

4. Goldziher : zur Gesshiteder hanbal , bewegung ZDUG . 1908 .

5. KIPPENBERG . Hans 6 . jeder Tag Ashvra , Jedes GropKerbela , Berlin, Berliner lnstitut for verglle ichende sozral forschvng/ 1980

6ـ هیثمی‌، ابن‌ حجر، الصواعق‌ المحرقه‌، طبع‌ 1307.

7ـ حسینی‌ ارموی‌، میرحلال‌الدین‌ (محدث‌)، تعلیقات‌ نقض‌، تهران‌، انتشارات‌ انجمن‌آثار ملی‌، 1358، ج‌2.

8ـ الرازی‌، فخرالدین‌ ابن‌ عبداله‌ محمدبن‌ عمره‌، مناقب‌ الامام‌ الشافعی‌، قاهره‌، 1279 ق‌.

9ـ الرازی‌، ابن‌ ابی‌ حاتم‌، آداب‌ الشافعی‌ و مناقبه‌، به‌ اهتمام‌: عبدالغنی‌ عبدالخالق‌، قاهره‌،1953م‌.

10ـ ابن‌ ندیم‌، محمد الفهرست‌، رضا تجدد، چ‌ سوم‌، تهران‌، امیركبیر، 1366.

11ـ سرگین‌، فوآد، تاریخ‌ التراث‌ العربی‌، قم‌، كتابخانة‌ آیت‌ اله‌ مرعشی‌ نجفی‌، طبع‌ دوم‌،1412 ق‌. ج‌ 1.

12ـ ابن‌ عمرانی‌، محمد بن‌ علی‌ بن‌ محمد، الانباء فی‌ تاریخ‌ الخلفا، چاپ‌: تقی‌ بینش‌، چ‌اول‌، مشهد، دفتر نشر كتاب‌، 1363.

13ـ ابن‌ الاثیر، عزالدین‌، اسدالغابه‌ فی‌ معرفة‌ الصحابه‌، بیروت‌، دار احیاء التراث‌ العربی‌.

14ـ حسن‌، ابراهیم‌ حسن‌، تاریخ‌ سیاسی‌ اسلام‌، ابوالقاسم‌ پاینده‌، چ‌ ششم‌، تهران‌،جاویدان‌، 1366.

15ـ احمدیان‌، علامه‌ ملا عبداله‌، امام‌ شافعی‌، نشر احسان‌، تهران‌، چاپ‌ دوم‌، 1375.

16ـ باقری‌ بیدهندی‌، ناصر، خاندان‌ وحی‌ به‌ روایت‌ ام‌سلمه‌ و عایشه‌، دفتر مطبوعات‌ وانتشارات‌ كردی‌، سنندج‌، تابستان‌ 1373.

17ـ صفی‌زاده‌، دكتر صدیق‌، پارسی‌ گویان‌ كرد، تهران‌، عطایی‌، 1366.

18ـ صفی‌زاده‌، پروفسور دكتر فاروق‌، امام‌ حسین‌ و قیام‌ عاشورا از دیدگاه‌ اهل‌ سنت‌، ندیر،1380، تهران‌.

19ـ ابن‌ اثیر، الكامل‌ فی‌ التاریخ‌، بیروت‌، دار صادر الطباعة‌ و النشر، 1385 ه، 1965م‌.

20ـ طبری‌، محمد بن‌ جریر، تاریخ‌ الرسل‌ و الملوك‌، طبع‌ لیدن‌.

21ـ حموی‌ رومی‌ بغدادی‌، یاقوت‌ بن‌ عبداله‌، معجم‌ البلدان‌، تحقیق‌: فرید عبدالعزیزالجندی‌، بیروت‌، دارالكتب‌ العلمیه‌، 1410 ه، 1991 م‌، ج‌4.

22ـ خوارزمی‌، ابی‌ المؤید موفق‌ بن‌ احمد مكی‌، مقتل‌ الحسین‌، تحقیق‌: شیخ‌ محمدسماوی‌، قم‌، مكتبه‌ المفید.

23ـ مرتضا ذكایی‌ ساوجی‌، كیهان‌ فرهنگی‌، شمارة‌ 163، اردی‌ بهشت‌ 79، مقالة‌: نهضت‌عاشورا از نگاه‌ اهل‌ سنت‌.

24ـ ابن‌ طقطقی‌، تاریخ‌ فخری‌، محمدبن‌ علی‌، ترجمه‌: محمد وحید گلپایگانی‌، چ‌ سوم‌،تهران‌، انتشارات‌ علمی‌ و فرهنگی‌، 1367.

25ـ منقریوس‌ الصدفی‌، تاریخ‌ دول‌ الاسلام‌، قاهره‌، 1945.

26ـ ناصف‌، شیخ‌ علی‌، التاج‌ الجامع‌ الاصول‌ فی‌ احادیث‌ رسول‌، طبع‌ الازهر، قاهره‌،1940، دانشنامة‌ ایران‌ و اسلام‌، بنگاه‌ ترجمه‌ و نشر كتاب‌، تهران‌، 1355، ج‌ 3.

27ـ سنندجی‌، میرزا اله‌، تحفة‌ ناصری‌، امیركبیر، تهران‌، 1366.

28ـ كلیات‌ دیوان‌ قانع‌، چاپ‌ اول‌، چاپخانة‌ دانشكدة‌ ادبیات‌ دانشگاه‌ سلیمانیه‌، 1979 م‌.

29ـ مدرس‌، علامه‌ ملاعبدالكریم‌، دیوان‌ نالی‌، چاپخانه‌ سپهر، تهران‌، 1363.

30ـ مدرس‌، علامه‌ ملاعبدالكریم‌، دیوان‌ مولوی‌، بغداد، چاپ‌ ایران‌، چاپ‌ افست‌ چهره‌تبریز، 1371.

31ـ مدرس‌، علامه‌ ملاعبدالكریم‌، كلیات‌ اشعار شیخ‌ عبدالقادر هموند، چاپخانة‌ مجمع‌علمی‌ كُردی‌، بغداد، 1980.

32ـ محمد، محمود احمد، دیوان‌ سید احمد نقیب‌، چاپ‌ اول‌، چاپ‌ ارشاد بغداد، 1985.

33ـ مدرس‌، علامه‌ ملاعبدالكریم‌، دیوان‌ محوی‌، چاپ‌ افست‌ حسام‌، بغداد، 1984.

34ـ قره‌داغی‌، محمدعلی‌، كلیات‌ دیوان‌ وفایی‌، انتشارات‌ صلاح‌ الدین‌ ایوبی‌ (ارومیه‌)،1364





نوع مطلب : مذهبی، 
برچسب ها : عاشورا و قیام‌ امام‌ حسین‌ (ع) از نگاه‌ مردم‌ كُرد (اهل‌ سنت‌)، تحقیق در مورد عاشورا و قیام‌ امام‌ حسین‌ (ع) از نگاه‌ مردم‌ كُرد (اهل‌ سنت‌)، مقاله در مورد عاشورا و قیام‌ امام‌ حسین‌ (ع) از نگاه‌ مردم‌ كُرد (اهل‌ سنت‌)،
لینک های مرتبط :


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


دانلود رایگان تحقیق و مقاله (تحقیق ای تی)
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : محمد مقاله
مطالب اخیر
نویسندگان
برچسبها
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :